Lộ diện những “bí ẩn” của Dinh Độc Lập

Sáng 9.3, tại Hội trường Thống Nhất (TP.HCM), di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập đã khai trương cuộc trưng bày quy mô lớn, giới thiệu hơn 500 tư liệu và hiện vật quý có giá trị lịch sử, lớn nhất từ trước đến nay.

Dinh Độc Lập trong quá trình thi công

Tư liệu đặc biệt của Hội trường Thống Nhất

Cuộc trưng bày với chủ đề “Từ Dinh Norodom tới Dinh Độc Lập (1868–1966)” là kết quả của quá trình sưu tầm, nghiên cứu công phu kéo dài suốt 4 năm. Triển lãm được tổ chức tại ngôi nhà duy nhất còn lại của quần thể Dinh Norodom – công trình được xây dựng từ thời Pháp, nhằm hé lộ những góc khuất ít được biết đến trong lịch sử.

Dưới thời Đệ nhị Việt Nam Cộng hòa, ngôi nhà này từng là trụ sở làm việc của Đảng Dân chủ, nằm tại một góc dinh giáp đường Nguyễn Du (Q.1).

Sức hấp dẫn của triển lãm đã thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan.

Ảnh: Quỳnh Trân

Theo tư liệu của Hội trường Thống Nhất, với mục tiêu cai trị lâu dài Việt Nam, năm 1868 chính quyền Pháp đã chọn khu đất rộng khoảng 12 ha ngay trung tâm Sài Gòn để xây dựng dinh thự cho Thống đốc Nam Kỳ. Công trình khởi công ngày 23.2.1868, khánh thành ngày 25.9.1869 và hoàn tất trang trí vào năm 1875.

Sau khi hoàn thành, công trình mang tên Dinh Norodom. Khi Pháp thành lập Liên bang Đông Dương, nơi đây được sử dụng làm Phủ Toàn quyền Pháp tại Đông Dương. Trước khi rời Sài Gòn, Cao ủy Pháp Paul Ely đã bàn giao dinh cho chính quyền Sài Gòn do Thủ tướng Ngô Đình Diệm đại diện.

Ngày 8.9.1954, Dinh Norodom chính thức được đổi tên thành Dinh Độc Lập, trở thành trung tâm quyền lực tối cao và nơi ở của Tổng thống Ngô Đình Diệm cùng gia đình.

Triển lãm giới thiệu hàng loạt hình ảnh quý hiếm về quá trình hình thành Dinh Norodom, sinh hoạt trong Dinh Gỗ, các phòng tiếp khách, phòng hòa nhạc, khiêu vũ… từ cuối thế kỷ XIX.

Đặc biệt, hơn 60 bức ảnh phản ánh quá trình Ngô Đình Diệm trở thành tổng thống, sự phân chia quyền lực trong gia đình họ Ngô, cùng nhiều hiện vật gốc như: khăn đóng, máy ảnh, gạt tàn, tẩu thuốc, cơi trầu, súng ngắn… gắn liền với các nhân vật lịch sử quan trọng.

Sau khi Ngô Đình Diệm qua đời, chính trường Sài Gòn rơi vào tình trạng bất ổn với hàng loạt cuộc đảo chính. Các tư liệu hình ảnh giai đoạn 1963–1966 phản ánh rõ nét sự biến động quyền lực, cho đến lễ cắt băng khánh thành Dinh Độc Lập ngày 31.10.1966 do Nguyễn Văn Thiệu và Nguyễn Cao Kỳ chủ tọa.

Triển lãm còn trưng bày nhiều hình ảnh hiếm như vụ ném bom Dinh Độc Lập năm 1962, các cuộc tiếp xúc ngoại giao, hội đàm chính trị quan trọng nhằm tìm giải pháp cho miền Nam Việt Nam.

Được sự cho phép của lãnh đạo Hội trường Thống Nhất, báo Thanh Niên giới thiệu đến bạn đọc một số hình ảnh tiêu biểu tại cuộc trưng bày.

Lê Công Sơn
Nguồn: Thanh Niên